การปลูกต้นกระบองเพชร

การปลูกต้นกระบองเพชร
1. กระบองเพชรใช้ปลูกเป็นไม้ดอกไม้ประดับเป็นหลัก ทั้งการประดับต้น ซึ่งมีลักษณะดูแปลกตา และการประดับดอกที่มีสีสันสวยงาม ทั้งนี้ กระบองเพชรเป็นพืชที่ปลูก และดูแลง่าย มักปลูกในกระถางขนาดเล็ก และนำไปประดับตามห้องทำงาน ห้องนอน ห้องรับแขก ซึ่งสามารถวางได้ทั้งบนโต๊ะทำงาน วางขอบหน้าต่าง และบริเวณพื้นที่ขนาดเล็กได้
2. ดอกกระบองเพชรบางชนิดใช้ประกอบอาหาร โดยเฉพาะนำดอกมาลวกจิ้มน้ำพริก ทั้งนี้ จะต้องเด็ดดอกทิ้งไว้สักพักเพื่อให้ยางไหลออกให้หมดก่อน
3. ผลกระบองเพชรบางชนิดมีขนาดใหญ่ เนื้อผลมีรสหวาน นิยมรับประทาน และจำหน่ายเป็นสินค้าท้องถิ่น ซึ่งเราเห็นกันทั่วไป คือ แก้วมังกรนั่นเอง นอกจากนั้น ยังมีสายพันธุ์กระบองเพชรที่รับประทานผลได้อีกหลายชนิดที่เมืองไทยยังรู้จักน้อย แต่ปัจจุบัน เริ่มมีนำสายพันธุ์กระบองเพชรแปลกที่รับประทานผลได้เข้ามาปลูกบ้างแล้ว

การปลูกกระบองเพชร
กระบองเพชรส่วนมากเป็นพืชที่ไม่ชอบน้ำมาก และมักขึ้นในสภาพดินที่แห้งแล้ง ทั้งพบได้ตามป่าเขา ทะเลทราย ทุ่งหญ้า ซึ่งชอบดินร่วน ดินร่วนปนทรายที่สามารถระบายน้ำได้ดี ทำให้กระบองเพชรสามารถปลูกได้ในทุกพื้นที่ที่มีสภาพแห้งแล้งหรือมีสภาพร้อนชื้น การปลูกกระบองเพชรในประเทศไทยจะเป็นพันธุ์ที่นำเข้าจากต่างประเทศ โดยนิยมพันธุ์ที่มีลักษณะลำต้นเตี้ย ทั้งทรงกลม และทรงกระบอก และนิยมปลูกมากในกระถางมากกว่าปลูกลงแปลงจัดสวน

การเตรียมวัสดุเพาะหรือปลูก
กระบอกเพชรชอบเนื้อดินร่วน และโปร่ง เนื้อดินไม่แน่น ดังนั้น การปลูกกระบองเพชรในกระถางจึงต้องเตรียมวัสดุปลูกหลายชนิดผสมกัน ได้แก่ ดิน กรวด/ทราย และวัสดุอินทรีย์ (ปุ๋ยคอกหรือแกลบดำ) โดยมีอัตราส่วนผสมระหว่างดิน ทราย/กรวด และวัสดุอินทรีย์ ในอัตราส่วน 1:2:1โดยให้รอยกรวดเม็ดเล็กๆประหน้ากระถางไว้ ส่วนการเตรียมวัสดุที่ใช้เพาะเมล็ดให้ใช้อัตราส่วน 1:0.5:1 แทน ส่วนกระถางสามารถใช้ได้ทั้งกระถางพลาสติก และกระถางดินเผา

การขยายพันธุ์ด้วยวิธีเพาะเมล็ด
เมล็ดกระบองเพชรจะอยู่ด้านในผลที่มีลักษณะทรงกลม สีดำหรือสีน้ำตาล ทั้งนี้ ให้เลือกเมล็ดที่แก่เต็มที่หรือเมล็ดที่มีสีดำหรือเมล็ดจากผลที่ปริแตกแล้ว หลังจากนั้น นำเมล็ดมาแช่น้ำประมาณ 2-5 นาที แล้วล้างเมือกออก ก่อนจะนำเมล็ดมาตากแดดให้แห้ง 1-2 วัน แล้วพักไว้ประมาณ 1-2 เดือน

เมล็ดที่เตรียม และพักไว้จนได้ 1-2 เดือนแล้ว ให้นำเมล็ดออกมาเพาะ โดยใช้วัสดุเพาะที่กล่าวข้างต้น ส่วนกระถางเพาะให้ใช้กระถางพลาสติกขนาดเล็ก ก่อนจะกรอกวัสดุเพาะลงให้เต็มกระถาง หลังจากนั้น นำเมล็ดมามาโรยในกระถาง พร้อมเกลี่ยดินให้ปกเมล็ดเล็กน้อยหรือดเมล็ดให้ลงเพียงครึ่งเมล็ด ก่อนจะรดน้ำให้ชุ่ม และนำใส่ถุงพลาสติก พร้อมรัดด้วยยางรัดให้แน่น ก่อนนำไปวางในที่แสงแดดรำไร หลังจากนั้นในทุกๆ 7-10 วัน ให้ตรวจดูว่าดินมีความชื้นไหม หากดินแห้งให้รดน้ำพอชุ่ม หลังจากเมล็ดงอกแล้ว 2-3 วัน ค่อยนำต้นอ่อนลงปลูกในกระถางต่อ

การขยายพันธุ์ด้วยวิธีปักชำต้น
การปักชำต้นนั้น เป็นวิธีหนึ่งที่ได้รับความนิยม เพาะทำได้ง่าย และขยายต้นใหม่ได้รวดเร็ว ด้วยการใช้วัสดุเพาะข้างต้นบรรจุในกระถาง ก่อนจะนำต้นหรือกิ่งจากต้นแม่มาปักชำลงกระถาง ก่อนนำไปวางในที่แสงแดดรำไร พร้อมรดน้ำ 2 วัน/ครั้ง จนกิ่งชำติด ซึ่งอาจนำปลูกด้วยกระถางเพาะชำหรือย้ายลงกระถางใหม่ก็ได้

การให้น้ำ
กระบองเพชรถือว่าเป็นพืชที่ต้องการน้ำค่อนข้างน้อย แต่ยังต้องการอย่างต่อเนื่อง ซึ่งปกติจะให้น้ำเพียงเล็กน้อยตามขนาดของต้น ประมาณ 3 วัน/ครั้ง

การใส่ปุ๋ย
การใส่ปุ๋ยกระบองเพชรนั้น ไม่ค่อยใส่มากนัก โดยอาจให้เดือนละ 1 ครั้ง ด้วยปุ๋ยสูตร 24-12-12 ละลายน้ำรด